Mevzuata veya genel ahlaka uygun olarak sağlandığı ispat edilemeyen mallar veya ilgilinin sosyal yaşantısı bakımından geliriyle uygun olduğu kabul edilemeyecek harcamalar şeklinde ortaya çıkan artışlar, haksız mal edinme sayılır. Mal bildirimi; mülkiyeti altında bulunan taşınır ve taşınmaz malların listelenerek istenen makama sunulması, mal beyanıdır. Mal bildirimi verme zorunluluğu, yukarıda tanımı yapılan haksız kazancın önüne geçmek için alınan önlemlerden biridir.

3628 sayılı Kanun gereğince verilecek olan mal bildiriminin şeklini, düzenleniş biçimini, sayısını, neleri kapsayacağını, merciine nasıl ulaştırılacağını ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer esas ve usulleri; Bakanlar Kurulu Karar Tarihi - No: 10/08/1990 - 90/748 olan Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik düzenlemiştir.

Kamuoyunda sadece devlet memurlarının mal bildiriminde bulunmak zorunda olduğu gibi bir genel kanı vardır. Bu yanlış değildir. Fakat eksik bir bilgidir. 3628 sayılı kanuna ve Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmeliğe göre mal bildiriminde bulunması gerekenler şunlardır.

* Her türlü seçimle iş başına gelen kamu görevlileri ve dışarıdan atanan Bakanlar Kurulu üyeleri (muhtarlar ve ihtiyar heyeti üyeleri hariç).

* Noterler.

* Türk Hava Kurumunun genel yönetim ve merkez denetleme kurulu üyeleri ile genel merkez teşkilatında ve Türk Kuşu Genel Müdürlüğünde, Türkiye Kızılay Derneğinin merkez kurullarında ve Genel Müdürlük teşkilatında görev alanlar ve bunların şube başkanları.

* Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluş veya alt kuruluşlarda, kamu iktisadi teşebbüsleri (iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşları) ile bunlara bağlı müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerde, özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan ve kamu hizmeti gören kurum ve kuruluşlar ile bunların alt kuruluşlarında veya komisyonlarında aylık, ücret ve ödenek almak suretiyle kamu hizmeti gören memurları, işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ile yönetim ve denetim kurulu üyeleri.

* Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarında görevli olanlar ile bunların yönetim ve denetim kurulu üyeleri (5590 sayılı Kanuna göre kurulan oda ve borsaların oda ve borsa meclisi ile yönetim kurulu üyeleri dahil).

* Siyasi parti genel başkanları, vakıfların idare organlarında görev alanlar, kooperatiflerin ve birliklerinin başkanları, yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürleri, yeminli mali müşavirler, kamuya yararlı dernek yönetici ve deneticileri.

* Gazete sahibi gerçek kişiler ile gazete sahibi şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyeleri, sorumlu müdürleri, başyazarları ve fıkra yazarları.

* Özel kanunlarına göre mal bildiriminde bulunmak zorunda olanlar (konfederasyon, sendika ve sendika şubesi başkan ve yöneticileri dahil).

Mal bildirimi ne zaman verilir?

Mal bildirimi; yukarıda sayılan mal bildiriminde bulunması gerekenlerden bu görevlere atanmada göreve giriş için gerekli olan belgelerle birlikte, Bakanlar Kurulu üyeleri için, atamayı izleyen bir ay içinde, seçimle gelinen görevlerle, seçimin kesinleşme tarihini izleyen iki ay içinde, yönetim ve denetim kurulları ile komisyon üyeliklerine seçilen veya atananlar için, göreve başlama tarihini izleyen bir ay içinde, görevi sona erenler ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde, gazete sahibi gerçek kişiler ile gazete sahibi şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyeleri için, faaliyete geçme tarihini; sorumlu müdürleri, başyazarları ve fıkra yazarları için, bu işe veya görevlerine başlama tarihini izleyen bir ay içinde, özel kanunlarına göre mal bildiriminde bulunması gerekenler için, kanunlarında öngörülen süre içinde, verilmesi zorunludur.

Mal Durumunuzda Değişiklik Olduğunda Unutmayın!

Mal bildiriminde bulunma zorunluluğu olanlar, eşleri, velayeti altındaki çocukları ve kendilerinin şahsi mal varlıklarında önemli bir değişiklik olduğunda, değişikliği izleyen bir ay içinde yeni edindikleri mal, hak, gelir, alacak ve borçlara münhasır olmak üzere, değişikliği izleyen 1 ay içerisinde ek mal bildirimi vermek zorundadırlar. Devlet memurları net maaşının 5 katı tutarında mal edindiğinde ek mal bildirimi vermek zorundadır.

Mal Bildirimi Hangi Yıllarda Verilir?

Mal bildiriminde bulunma zorunluluğu olanlar; görevlerine devam ettikleri sürece, sonu (0) ve (5) ile biten yıların en geç Şubat ayı sonuna kadar bildirimlerini yenilemek zorundadırlar.

Süresinde Mal Bildiriminde Bulunmama Cezaları Nelerdir?

Yönetmelikte belirtilen süreler içinde mal bildiriminde bulunmayanlara, bildirimin verileceği mercilerce yazılı olarak ihtarda bulunulur. Bu ihtar, ilgilisine Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ olunur. İhtarın kendisine tebliğinden itibaren bir ay içinde bildirimde bulunmayanlar hakkında gerekli işlem yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Müfettiş ve muhakkikler de, soruşturma ile ilgili olarak verdikleri süre zarfında mal bildiriminde bulunmayan hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcısına suç duyurusunda bulunurlar.

Devlet memurlarına verilen ceza; 657 sayılı Kanunun 125’inci maddesinde "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak" fiilinin karşılığı disiplin cezası "Kademe ilerlemesinin durdurulması"dır.


Kaynak: Memurhaber.Com